SMITS, Hendrik

Hendrik Smits

sociaal-democratisch schrijver over de Nederlandse arbeidersbeweging, is geboren te Rotterdam op 22 januari 1865 en overleden aldaar op 11 maart 1937. Hij was de zoon van Jan Izaak Smits, winkelier en kantoorbediende, en Elisabeth Otto. Op 14 maart 1888 trad hij in het huwelijk met Barbera Gijzen, met wie hij een dochter en drie zoons kreeg.

Smits was postbeambte te Delfshaven, vervolgens reisde hij als artiest de kermissen af. Hij vertaalde toneelstukken en feuilletons. Door deze laatste activiteit kwam hij in contact met C. Sijthoff, eigenaar en directeur-hoofdredacteur van het Rotterdamsch Nieuwsblad, dat vanaf december 1891 stukken van hem plaatste. Smits werd in 1894 door Sijthoff als redacteur-verslaggever aangesteld en vervulde die functie tot 1930. Ook trad hij op als redacteur van Het Goedkoope Nieuwsblad. Deze krant, met als ondertitel Dagblad van de Werkmansstand, was een kopblad van het Rotterdamsch Nieuwsblad. Het heeft bestaan van 1896 tot 1914 en richtte zich tot de niet-socialistische werkman en arbeider.

Smits was een overtuigd sociaal-democraat en moet al vroeg tot de SDAP zijn toegetreden. Een functie in deze partij schijnt hij niet te hebben vervuld. Hij had grote belangstelling voor de vakbeweging, getuige zijn boek De Nederlandsche arbeidersbeweging in de negentiende eeuw (Rotterdam 1902). Dit boek is tamelijk oppervlakkig en geeft minder informatie dan dat van Bymholt. Het bevat evenwel in een naschrift interessante gegevens over de Rotterdamse arbeidersbeweging en de werkomstandigheden aldaar van omstreeks 1900. Smits heeft in 1899 en volgende jaren tevergeefs gepoogd van de Rotterdamsche Journalistenvereeniging een vakvereniging te maken. Hij was daarmee een van de eersten in Nederland die voor een echte vakorganisatie voor journalisten ijverde. Hoewel Sijthoff niets van het socialisme en de moderne vakbeweging moest hebben en niet naliet dit ook in het Rotterdamsch Nieuwsblad kenbaar te maken, voelde Smits zich nauw met de krant verbonden. Om die reden wees hij in 1920 een uitnodiging af om toe te treden tot de redactie van het in dat jaar gestichte Rotterdamse sociaal-democratische dagblad Voorwaarts.

Publicaties: 

Behalve de genoemde: Het troetelkind der maatschappij. 2 delen. (Amsterdam z.j.).

Literatuur: 

H.J. Scheffer, In vorm gegoten. Het Rotterdamsch Nieuwsblad in de negentiende eeuw (Den Haag 19812); G. Harmsen, 'De vroegste geschiedschrijving van de Nederlandse arbeidersbeweging (1875-1905)' in: M. Campfens, M. Schrevel, F. Tichelman (red.), Op een beteren weg (Amsterdam 1985) 30-31.

Auteur: 
H.J. Scheffer
Oorspronkelijk gepubliceerd in: 
BWSA 1 (1986), p. 111
Laatst gewijzigd: 

10-03-2003

11-2-2017 (beroep vader gecorrigeerd)