Onderzoekt en verzamelt de geschiedenis van werk, werkenden en arbeidsverhoudingen wereldwijd

Naakt Utopia

De naaktrecreant van vandaag vertoont nauwelijks enige gelijkenis met de naaktloper van honderd jaar geleden, als we althans het lichamelijke aspect buiten beschouwing laten. Vroeger was de naaktloper in de eerste plaats  een wereldverbeteraar. 
Het naturisme of nudisme – de termen worden hier door elkaar gebruikt - begon in de twintigste eeuw als een sociale beweging in reactie op de industrialisering, verstedelijking en milieuvervuiling. Het idealisme van de Naturist gaat verder dan het gezamenlijk naakt zijn. Tal van nieuwe ideeën worden door de Naturist onderzocht….Vegetarisme, Anti-vivisectie, Natuurgeneeswijze en Natuurlijke Voeding. Een naturistische leefwijze wijst het gebruik van alcohol en tabak volstrekt af. (Zonnewijzer 1950/4)

Behalve een levensstijl was het naturisme ook een beweging met egalitaire en utopische trekken. Naturistenorganisaties noemden hun tijdschriften Paradiso, Arcadia, of Eldorado (een markante uitzondering is het Britse Health and Efficiency). Naar verluidt is in het paradijs iedereen gelijk, vrij, en daardoor onbekend met fenomenen als schaamte of wellust.  Daarom zou naturisme ook heilzaam zijn voor de omgang tussen de seksen. Overigens had men hier uitsluitend de omgang tussen man en vrouw op het oog, want homo’s werden lange tijd nadrukkelijk buiten de deur gehouden. De naturisten probeerden hiermee het hoofd te bieden aan de bezwaren en zorgen van de buitenwereld. Want de beweging met zijn hoogstaande opvoedkundige idealen had voortdurend te maken met beschuldigingen van pedofilie en andere Schweinerei

De eerste naturisten kwamen uit de culturele elite. Arbeiders moesten nog doordrongen worden van de educatieve en verheffende kanten van het blootlopen. Alleen in Duitsland, waar de wieg van het naturisme stond, had de beweging ook een sterke socialistische tak.  In de Verenigde Staten werd het nudisme geintroduceerd door een Duitse sociaaldemocraat en een Nederlandse dominee, bijgenaamd Uncle Danny.


Als sociale beweging heeft het naturisme vanzelfsprekend een plaats in het IISG. Daar ligt dan ook de veelzijdige en omvangrijke collectie van Zon en Leven, de Nederlandse naturistenorganisatie, die in 2001 haar bibliotheek en archief aan het IISG schonk:

Deze collectie maakt het mogelijk de nog grotendeels ongeschreven geschiedenis van het naturisme te beschrijven. Zij bevat namelijk alle naturistentijdschriften vanaf het jaar ‘0’ die internationaal verschenen zijn, plus alle mogelijke publicaties over de beweging. Ook van sympathiserende organisaties als de Nederlandse Vegetariërsbond, de drankbestrijders en de Nederlandse Vereniging voor Seksuele Hervorming NVSH heeft het IISG veel materiaal.
Deze webpresentatie toont slechts een miniem gedeelte van de Zon en Leven-collectie.

(tekst: Margreet Schrevel)


 

Geplaatst: 
1 oktober 2015