Onderzoekt en verzamelt de geschiedenis van werk, werkenden en arbeidsverhoudingen wereldwijd

Deserteurs en GI's in de Vietnamoorlog

In de jaren zestig van de vorige eeuw voerden de Verenigde Staten een oorlog in Indochina en vooral in Vietnam. In de jaren rond 1970 was de anti-oorlogsbeweging op zijn hoogtepunt. Ook dienstplichtige militairen werden naar het front gestuurd. Het verzet tegen deze oorlog ver weg kwam vanuit brede lagen van de samenleving. De actrice Jane Fonda bijvoorbeeld was een bekende anti-oorlog activiste in die tijd.  Zo kwamen er initiatieven van de grond om Amerikaanse soldaten, ook wel GI’s genoemd, te helpen om het leger van binnenuit te hervormen en te democratiseren, dan wel uit het leger te deserteren.
Het IISG verwierf in 2010 een grote collectie over deze thema’s. Een collectie die oorspronkelijk in Berlijn-Kreuzberg was gehuisvest onder de naam ‘Archiv Soldatenrechte’ en was opgebouwd door drie mannen, Dieter Brünn (1951-2010), Dave Harris (1938-2006) en Max Watts (1928-2010).
Onlangs voltooide de afdeling Collectieverwerking van het IISG de ordening van deze grote hoeveelheid materiaal over Amerikaanse soldaten (GI’s) en de Vietnamoorlog. Belangrijk was ook het aandeel van vrijwilliger James Lewes die alfabetische lijsten maakte van de periodieken en de pamfletten en brochures die gerekend worden tot de GI Press. Nu zijn toegankelijk:

De Brünn-Harris-Watts Collection

De collectie bevat tijdschriften, blaadjes en persberichten, verschenen in verschillende landen in de periode 1969-1978. Het belangrijkst zijn ongeveer 650 tijdschriften en blaadjes van de GI Movement. Belangrijke titels zijn: ACT - The’ RITA s [Resisters Inside the Army] Newsletter (Paris) 1968-1970, The Bond (Berkeley-New York) 1967-1974 en Overseas weekly (Frankfurt am Main) 1969-1973. Daarnaast is er een grote groep van ongeveer 150 titels van periodieken die betrekking hebben op anti-oorlog activiteiten en dienstplichtkwesties in diverse landen. Naast de periodieken is er ook een behoorlijke hoeveelheid GI Press documentatie, gerangschikt naar organisatie en auteur.

De Brünn-Harris-Watts Papers

Er zijn drie gedeelten archief te onderscheiden:
Het archief van Watts is verreweg het grootste van de drie. Onder zijn papieren vinden we correspondentie, typoscripten en foto’s. Het materiaal van Watts heeft voornamelijk betrekking op onderwerpen als het verzet in het leger (RITA), antimilitarisme, oorlog en vrede. Hij onderhield een uitgebreid netwerk van contacten. Zijn netwerk bestond uit RITA’s (GI verzetsmensen), FRITA’S (vrienden van RITA’S), journalisten, activisten, academici en advocaten. Om een paar namen te noemen: Noam Chomsky, David Cortright, Jane Fonda en Robert Malecki.
Het archief van Harris bevat vooral materiaal uit zijn periode als adviseur van deserterende GI’s en uitgever van de GI krant Forward. Dit materiaal betreft individuele GI deserteurs, hun organisaties en gezamenlijke GI acties.
Het archief van Brünn bevat vooral stukken die betrekking hebben op zijn activiteiten als uitgever bij de door hem opgerichte Harald Kater Verlag en dateren vooral uit de jaren ’80 en ’90. Brünn startte in 1986 het Archiv Soldatenrechte, dat zijn eigen collecties omvatte en de spullen die Max Watts had achter gelaten na zijn emigratie naar Australië in 1981.

Brünn-Harris-Watts Library

Een derde onderdeel van het conglomeraat is de Brünn-Harris-Watts Library die ruim 2500 Engelstalige en Duitstalige titels telt. Van deze titels is momenteel nog geen lijst beschikbaar.

Bouwe Hijma

Geplaatst: 
13 april 2015