Onderzoekt en verzamelt de geschiedenis van werk, werkenden en arbeidsverhoudingen wereldwijd

Missie

Werk en arbeidsverhoudingen bepalen ons leven in hoge mate. Daarom onderzoekt het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) hoe deze verhoudingen zich wereldwijd op de lange termijn ontwikkelen. Om dit historisch onderzoek te kunnen verrichten en andere onderzoekers te faciliteren, verzamelen we archieven en data op mondiale schaal. Het IISG is opgericht in 1935 en is een van de meest vooraanstaande onderzoeksinstituten ter wereld op het terrein van de sociale geschiedenis.

Meer over het IISG

In het IISG gaat het over de geschiedenis van arbeid en arbeidsverhoudingen. Arbeidsverhoudingen zijn in hoge mate bepalend voor de levensomstandigheden van een groot deel van de wereldbevolking. Ook spelen arbeidsverhoudingen een belangrijke rol bij het ontstaan en bestaan van ongelijkheid in de wereld.

In zijn onderzoeksprogramma Global Labour History doet het IISG onderzoek naar de vraag hoe verschillende vormen van arbeidsverhoudingen (bijvoorbeeld slavernij, horigheid, vrije loonarbeid en ZZP) elkaar over de hele wereld afwisselen in de periode 1500-2000. Zaken als demografische en economische ontwikkeling, collectieve actie van zowel werknemers als werkgevers en bestaansstrategieën van huishoudens spelen hierbij een rol en vormen dus onderwerp van onderzoek. Onder meer door de mondiale scope en de lange tijdschaal wordt het mogelijk een beter begrip te krijgen van hedendaagse arbeidsverhoudingen en een idee over de richting waarin deze zich zullen ontwikkelen. Global Labour History heeft wereldwijd naam gemaakt onder sociaal-historici.

Om dit onderzoek – en dat van anderen – te faciliteren verzamelt het instituut al zo’n tachtig jaar historisch onderzoeksmateriaal: archieven, gedrukten, audiovisueel materiaal en data. Het gaat om materiaal dat doorgaans niet door overheidsarchieven bewaard wordt. De collectie beslaat inmiddels zo’n 50 km aan planklengte en is een van de belangrijkste sociaalhistorische verzamelingen ter wereld. In Nederland behoort het IISG tot zowel de omvangrijkste bibliotheken, archieven als audiovisuele instellingen. Hoewel de collectie is aangelegd voor onderzoeksdoeleinden, heeft ze ook waarde als erfgoed. Het gaat immers vaak om unieke documenten die van grote betekenis zijn voor de wereldgeschiedenis van de negentiende en twintigste eeuw. Zo zijn de enige overgebleven handgeschreven pagina van het Communistisch Manifest (1848) van Karl Marx en de eerste druk van Das Kapital, deel I (1867) toegevoegd aan het prestigieuze Memory of the World Register van UNESCO. 

De collectievorming van het IISG richt zich in toenemende mate op digitale archieven en data. Het instituut is op het terrein van de sociaaleconomische geschiedenis ook een van de grootste datacentra ter wereld. Het ontwikkelt techniek om methodologisch innoverend onderzoek mogelijk te maken.

Sinds 1979 is het een instituut van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). De (soms politiek gevoelige) collecties zijn eigendom van – of in bruikleen afgestaan aan – de onafhankelijke Stichting IISG. Het IISG telt circa 100 medewerkers. 

Meer over de geschiedenis van het Instituut